De Circulaire #246: de overgave-editie 🤮

Jeremy vond vorig jaar duizend foto’s in het huis van zijn oma . Hij scande ze in ondervroeg daarna zijn oma over wat er op de foto’s te zien was. Om al die verhalen te structureren installeerde hij Mediawiki , de software waar Wikipedia ook op draait. Hij maakte een persoonlijke wiki en schreef artikelen over familieleden, gebeurtenissen en locaties die gerelateerd waren aan de foto’s.

Dat was een succes, maar het kostte ook veel tijd. Dus vroeg hij zich af: kan AI hier niet bij helpen?

Op basis van een mapje met 600 foto’s van een vakantie uit 2012 vroeg hij Claude Code om de wiki te vullen. Claude kon op basis van wat het zag op de foto’s bepalen waar dingen plaatsvonden. Jeremy voegde ook foto’s en video’s toe van een andere vakantie uit 2022. En veel meer persoonlijke data, zoals banktransacties, taxiritjes en uiteindelijk ook rond de 100.000 berichten van Facebook, Instagram en WhatsApp. Het eindresultaat was een persoonlijke encyclopedie met talloze artikelen over Jeremy’s vrienden, familie en gebeurtenissen. Een persoonlijke geschiedenis, geschreven door AI.

Dystopie

Het experiment van Jeremy is fascinerend, en toont een oplossing voor de information overload die we voor onszelf creëren. Hoeveel foto’s maak je waar je nooit meer naar kijkt? Hoeveel berichten verstuur je en krijg je die je nooit meer leest? We verzamelen en creëren zo ontzettend veel informatie dat het onmogelijk is geworden om daar zelf nog chocola van te maken.

Maar je persoonlijke historie uitbesteden aan AI heeft ook iets dystopisch. Het idee dat je jouw meest persoonlijke gegevens overlevert aan een AI-agent van een groot Amerikaans techbedrijf (sinds deze week weer on speaking terms met de regering-Trump) vind ik op z’n minst discutabel.

Ik heb zelf wel eens het idee gehad om een soort encyclopedie te maken van alle mensen die ik ken. Ze aan elkaar te linken. Op te schrijven wat ik van ze weet, hoe ik ze ken en welke connecties we nog meer samen hebben.

Maar heel ver ben ik nooit gekomen met die encyclopedie. Want het voelt ook een beetje vies, voyeuristisch, onethisch. Alsof je stiekem je beste vrienden aan het bespioneren bent.

Aan de andere kant: hoe anders is het dat je een contacten-app hebt in je telefoon? En dat je bij die contacten schrijft hoe hun kinderen heten en wanneer ze jarig zijn? Of vroeger het telefoonklappertje met al je contacten?

En die paar persoonlijke details opschrijven bij je kennissen is peanuts vergeleken met de data die surveillancebedrijven als Google en Meta over je hebben. En zelfs wat de meeste reguliere bedrijven in een CRM-systeem hebben staan.

Overgave

Waar trek je de grens in het digitaal vastleggen van persoonlijke informatie? En vinden we het over een paar jaar niet doodnormaal om al onze persoonlijke informatie te laten doorzoeken door AI-agents die er familieverhalen mee schrijven?

Het voelt alsof we op een moment staan nog nét voordat we ons helemaal overgeven aan dit soort technieken. Ik kan me nog een artikel herinneren (helaas kon zelfs Claude het na verwoede pogingen niet voor me vinden) dat verscheen in 2007, ná de introductie van de iPhone maar nét voordat het apparaat (in de VS dan) verkrijgbaar was. Het nam een voorschotje op de wereld waarin we terecht zouden komen, waarin elke weddenschap die je in de kroeg sloot over iets wat je kunt opzoeken voortaan direct zou worden beslecht door het te Googelen.

Natuurlijk gaat zo’n transformatie niet van de een op de andere dag. Maar het gaat sneller dan je denkt. In 2007 had nog bijna niemand een smartphone, tien jaar later had 85% van alle Nederlandse huishoudens minstens één smartphone .

Wat zijn de dingen die we nu aan het verliezen zijn met de steeds groter wordende rol van algoritmes en generatieve technologieën in ons leven?

Een vaak aangehaald citaat van schrijver William Gibson is hier wel op z’n plek: de toekomst is er al, alleen is die niet gelijk verdeeld. Op dit moment zijn het de nerds zoals Jeremy die een tool als Claude Code kunnen gebruiken om hun familiegeschiedenis te schrijven met AI. Maar het is een kwestie van tijd voordat dit soort tools makkelijker worden en meer mensen ze gaan gebruiken. Net zoals dat ook met smartphones en het internet gebeurde.

En we computers onze familiegeschiedenis laten schrijven.

De beste linkjes

• Fenna verhuisde twee jaar geleden van Nederland naar Zweden en vertelt wat ze leerde over Zweeds snoep dankzij Pippi Langkous .

• Hoe werken (Amerikaanse) stoplichten eigenlijk ?

• Een wetenschappelijk onderzoek naar de vraag of astrologie werkt (spoiler alert: nee).

• 11 dagen op pad met Werner Herzog om een film te maken .

• Inspiratie voor columnschrijvers die iets willen schrijven over dalende geboortecijfers en waarom het toch echt de schuld is van vrouwen .

• Na zestien jaar is er een eind gekomen aan het bewind van Viktor Orbán in Hongarije (die overigens gewoon zijn verlies toegaf, tipje voor sommige andere wereldleiders). Maar wie is Péter Magyar, de man die hem versloeg ? ( archieflinkje )

• Vorig jaar won ik met De Merel de Cinekid x Amarte Open Call en maakte de audioinstallatie Bakkus . Dit jaar is er weer een open call, voor €15.000 en die sluit op 10 mei. Ik heb me laten vertellen dat er hele leuke mensen in de jury zitten dus doe mee .

• Voor wie het nog niet gelezen had: een reconstructie van de New York Times over hoe Trump de oorlog in Iran begon en hoe belangrijk de rol van Netanyahu was . ( archieflinkje )

• Aadam Jacobs nam meer dan 10.000 concerten op van artiesten zoals Nirvana, R.E.M. en Björk. Vaak lang voordat ze beroemd werden. En nu kun je een groot deel van die opnames gratis beluisteren bij de Internet Archive .

• Artemis II is weer terug op aarde. Gelukkig hebben we de prachtige achtergronden voor je telefoon nog .

• Altijd een plezier om te lezen: een interview met Wim T. Schippers in Trouw .

• Op Tinder kun je tegenwoordig een ‘verified’ icoontje krijgen door een ‘3D-selfie’ te maken die wordt gematched met je foto’s. Maar werkt dat echt tegen catfishers die nepprofielen maken ? (Ja, de wet van Betteridge is hier van toepassing)

• Hoe zou de (digitale) wereld eruit zien als alles nog steeds zou draaien op radiobuizen ?

• JT is een schrijver en stand-up comedian met bijna 100.000 volgers op Tiktok . Hij heeft hersenverlamming en praat daardoor moeilijk, dus ondertitels zijn noodzakelijk bij zijn video’s. Die kosten hem 3 tot 4 uur om te maken. Maar dankzij een vrijwilliger die een open source text-to-speech model voor hem inregelde doet hij daar nu nog maar vijftien minuten over .

• Leuk nieuws: het Online Gebarenwoordenboek is nu voor iedereen gratis toegankelijk . Een gebaar voor ‘nieuwsbrief’ kon ik niet vinden, maar er zijn wel gebaren voor Firefox , Photoshoppen en zelfs voor Internet Explorer .

• Niki maakte een collectie van de domste gepersonaliseerde advertenties van Booking.com . (via de Chef K.)

• En tenslotte: er is een competitie in Duitsland voor mensen die het beste een hert kunnen nadoen en het is net zo raar als je denkt .

De beste gifjes

Zoals altijd weer verzameld door de geweldige Chef Kattengifjes, Lotte Belice!

Nieuwe illegale trend ontdekt: kittennapping

Slecht nieuws: je bent een krabpaal geworden.

Nieuwe doelgroep gevonden voor werkzoekende pianisten.

En dat was het!

De volgende Circulaire verschijnt op maandag 4 mei om 20.02 (ook nieuwsbrieven dienen 2 minuten stilte in acht te nemen) en dan ben ik nét terug van een Wikimedia-hackathon in Milaan. Heeft u nog tips voor Milaan, of dingen waar ik aan kan werken tijdens de hackathon? Laat het me weten (reply op deze nieuwsbrief).

Ci vediamo allora!