De Circulaire #244: de AIdentiteitscrisis-editie 🤷

Hallo!

Iets meer dan een week geleden zat ik twee dagen in Arnhem tijdens een Wikimedia-hackathon voor mensen uit Noordwest Europa . Er werd overlegd, gegeten, gedronken en zelfs een code gekraakt die was verstopt in het door mij ontworpen logo (voor de echte hackers: maak zelf je code - optie een en twee ).

Natuurlijk werd er ook geprogrammeerd. Behalve dat het heel gezellig is om dat samen te doen is het ook een manier om expertise uit te wisselen. Het Wikimedia-ecosysteem kan best complex zijn. Het is dan fijn als er mensen zijn die je kunnen helpen met een complexe API, een obscure tool of een raar commando.

Dit jaar was er een samenwerkingspartner die ik nog niet eerder was tegengekomen op een Wikimedia-hackathon: coding agents . Wie een beetje het nieuws volgt (en/of deze nieuwsbrief) weet dat er de afgelopen tijd een revolutie gaande is binnen de softwareontwikkelingswereld. Coding agents zoals Claude Code kunnen in minuten doen waar vroeger een groep ontwikkelaars weken mee bezig was.

Ik maak daar op kleine schaal al langer gebruik van. Tijdens deze hackathon heb ik voor het eerst een coding agent ingezet voor een compleet project: het herschrijven van een bestaande applicatie die nodig een upgrade moest krijgen. En dat werkte heel goed: binnen twee dagen had ik samen met een andere Wikimediaan mijn complete codebase van Vue 2 naar 3 gemigreerd, alles herschreven in Typescript en ook nog wat bugs gefixt en een paar nieuwe features toegevoegd.

Abracadabra

Dat klinkt misschien als abracadabra voor u. In normale mensentaal zou ik zeggen: dit was een klus waar ik de afgelopen jaren meerdere malen mee ben begonnen, maar die ik door tijdsgebrek nooit heb kunnen afmaken. En ik vraag me af of het zonder agent ooit gelukt was. Ik denk dat ik er misschien wel een week of twee zoet mee was geweest. Tijd die ik daar (vrijwillig) niet aan kan spenderen. Nu was ik in twee dagen klaar.

Dat is ongelofelijk, maar er is ook iets wat wringt. Afgelopen week hoorde ik van een vriendin die werkzaam is als leidinggevende in de IT-sector dat er meerdere developers in haar bedrijf zijn die een identiteitscrisis hebben. Want wie ben je nog als een stuk software het werk kan vervangen dat je al decennia doet, maar dan goedkoper en sneller?

Tegenover die mensen staat ook een groep die juist enorm veel wint bij deze revolutie. Ik ken veel mensen die technisch capabel zijn, maar niet (goed genoeg) kunnen programmeren en daarom altijd afhankelijk waren van (dure) ontwikkelaars. Nu kunnen ze opeens zelf iets vibe coden wat in veel gevallen goed genoeg is. En zelfs voor mensen die helemaal niet technisch zijn denk ik dat agents een uitkomst kunnen betekenen. Al was het maar om suffe Excelformules te schrijven, zodat je de boekhouding beter kunt doen.

Bedenkingen

Het verlies van identiteit is niet het enige dat ontwikkelaars bezig houdt. Er zijn ook genoeg andere redenen waarom een deel van de mensen bij de Wikimedia Hackathon ernstige bedenkingen hadden bij het omarmen van al die AI-tools.

We werken als Wikimedia-gemeenschap al meer dan 25 jaar aan het verspreiden van vrije kennis . De big tech-bedrijven van deze wereld hebben al die kennis zonder naamsvermelding of compensatie van ons gebruikt voor het trainen van hun modellen. Die data kregen ze door onze sites te scrapen op een dusdanig agressieve manier dat wij er uiteindelijk voor betalen . En dat terwijl zij schathemeltjerijk worden van hun AI-modellen waar wij ook nog eens voor betalen om ze te gebruiken voor onze projecten. Nogal ironisch. Sterker nog: tijdens de hackathon hadden we veel last van nieuwe beperkingen op het gebruik van Wikimedia-data die waren ingesteld om de servers te beschermen voor de datahonger van AI-bedrijven.

En dan hebben we het nog niet gehad over de enorme energieslurpende datacenters die er worden gebouwd ( ook in Nederland ) en het geld dat we aan (voornamelijk) Amerikaanse hyperkapitalistische bedrijven geven.

Een ingewikkeld dillemma dus, waarover het laatste nog niet is gezegd. Ik ga in mei weer naar een Wikimedia-Hackathon, deze keer in Milaan, en heb daar al vast een discussiesessie gepland over dit onderwerp. Maar misschien heeft u ook wel gedachten over dit onderwerp. Zo ja, dan hoor ik ze graag (u kunt gewoon reageren op deze nieuwsbrief).

Kom babbelen met Bakkus bij de VerhalenToren in Forum Groningen

Heb je, of ben je een kind? En woon je, of ben je wel eens, in Groningen? Dan heb ik een tip voor je: de AI-installatie Bakkus, de verhalenverslinder die ik maakte samen met mijn audiocollectief Merel uit de Machine . Bij Bakkus maak je in een paar rondes samen met een AI-verteller een hilarisch kort verhaal, waaraan je zelf kan bijdragen. Je kunt met Bakkus komen kletsen tijdens het kinderenboekenfestival VerhalenToren bij het Forum in Groningen. Aanstaande zondag 29 maart al!

Mediadieet

Wat ik luisterde.

• Shell Game, seizoen 2 . In het eerste seizoen van deze podcast onderzocht journalist Evan Ratliff hoe ver hij kon gaan met zijn eigen AI-kloon. Het tweede seizoen is nog ambitieuzer: kan hij een compleet bedrijf runnen met alleen AI-agents ? Wat hij hier opnieuw doet (en nóg beter dan in seizoen 1) is alle hype en claims van AI-bedrijven naast zich neerleggen en kijken hoe ver je écht komt als je iets op hun technologie probeert te bouwen. Inclusief een ongemakkelijke en wat onduidelijke rol voor een menselijke stagiair. Als we over twintig jaar terugkijken naar de opkomst van AI is dit denk ik een van de beste tijdsdocumenten van wat er mogelijk was. ★★★★

• The Walkers: The real Salt Path . The Salt Path , een memoire van de Britse auteur Raynor Winn uit 2018, was ook in Nederland een enorm verkoopsucces. Het boek volgt een echtpaar dat alles verliest en daarom een lange wandeltocht begint. Een tocht die bovendien de zeldzame ziekte van Winns man Moth schijnbaar tegen gaat. Onderzoeksjournalist Chloe Hadjimatheou ontdekte dat het verhaal van Winn een hoop gaten vertoont, en dat het echtpaar mensen op meerdere manieren heeft opgelicht. Onthullend en toch niet tendentieus. Zeven afleveringen lang blijft deze podcast spannend. ★★★☆

De beste linkjes

• Iets positiefs uit Amerika: de Artemis II-missie . Dat wordt de eerste bemande ruimtemissie die naar de maan gaat sinds Apollo 17 in 1972. Landen gaan ze nog niet, maar wel naar de maan en terug. De lancering is hopelijk ergens de komende weken. Een landing is gepland voor de Artemis IV-missie in 2028.

• De rave-sound uit begin jaren negentig werd mede bepaald door een rare preset op het Roland Alpha Juno-keyboard. Met een belangrijke rol voor de Nederlandse muziekscene .

• Een YouTube-video met muziek van Aphex Twin met hele mooie comments . (via Halfvet )

• Twee weken deelde ik een link over rare 3D-gifjes die begin deze eeuw op het web rondslingerden. Alleen deed die link het niet, dus hier is hij nog een keer . (met dank aan Marloes en Siebrand voor de opmerkzaamheid!)

• Trouwe lezer ReindeR liet me weten dat hij erg enthousiast is over Delta Chat , een nieuwe beveiligde gedecentraliseerde chatapp die werkt op basis van het open protocol Chatmail .

• Ross en Hugo Turner beklommen Mount Everest op een wel heel bijzondere manier: één gebruikte moderne middelen, maar de andere wat een klimmer zou hebben gebruikt rond 1920. En extra interessant voor de wetenschap: de gebroeders Turner zijn een eeneiige tweeling .

• Bij de afgelopen Gemeenteraadsverkiezingen haalde Forum van Democratie een flinke zetelwinst. Het is daarom goed om nog eens het verschil te benadrukken tussen FvD en bijvoorbeeld de PVV: het is een extreemrechtse in plaats van radicaalrechtse partij . Daar verandert het lijsttrekkersschap van Lidewij de Vos niks aan . En ook al is het nog maar de vraag op hoeveel plekken ze in colleges terecht komen , het is een verdere stap in de normalisering van extreemrechts gedachtengoed.

• Ik schreef vorige keer al over de website hoezegjeinhetengels.nl , waar je kan lezen hoe je, eehh.. woorden in het Engels zegt. Ik had zelf ook een vraag ingestuurd en nét op tijd voor deze nieuwsbrief schreef Heddwen er een stukje over: hoe zeg je “weeïg” in het Engels ?

• In “nog meer redenen waarom Google Search steeds kutter wordt”: Google herschrijft titels en koppen van sites in de zoekresultaten met AI .

• En hoe AI ook heel goed helpt bij het scammen van mensen, en hoe scams eigenlijk werken hoort u in deze uitstekende aflevering van podcast Freakonomics .

• Klaar met alle AI-chatbots, misschien kunt u zelf als een AI gaa LARPen . (via Lieven en B3ta )

• Waarom het zo moeilijk is om binnen de overheid los te komen van Big Tech: de Amerikanen hebben de markt compleet verziekt .

• Het Nederlands is dankzij deze nieuwsbrief een nieuw woord rijker. Ik had het in november vorig jaar al over versloppificatie en nu schreef het Instituut voor de Nederlandse taal er ook over .

• En als u zich afvraagt waar alle enshittification vandaan komt heeft de Noorse Consumentenbond daar een leuk antwoord op gemaakt (via LotteM).

• Een leuk spelletje: type zoveel dieren als u kunt tot u af bent . (via Tom Scott )

De beste gifjes

De Chef Kattengifjes en uw hoofdredacteur waren het afgelopen weekend in het Brabantse Boxmeer. “Waarom???” was de vraag die ik vervolgens van iedereen kreeg als ik dat vertelde. Maar Boxmeer en omgeving heeft prachtige natuur , het grootste oorlogsmuseum van West-Europa , een treurtripwaardig attractiepark (2,9 sterren op Tripadvisor) en uitstekende horeca ( lunch, diner en ijsjes ). Daarom dus! Oh ja, en er waren ook nog wat gifjes.

In de kattenwereld is dit een nieuwe trend, het schijnt goed te zijn voor je spijsvertering.

“Het wordt leuk” zeiden ze. “Een speelkameraadje voor jou!”.

En als u na de vorige Circulaire dacht: “honden doen het vast beter dan konijnen op een parcours”: helaas.

En een bonusgifje! Trouwe lezer Tanja stuurde een filmpje van haar kater Willem, die heel behendig is in het openmaken van deuren.

Heeft u een grappig filmpje gemaakt van uw huisdier? Stuur het naar me op via bijvoorbeeld boomerang.zip en wellicht komt het in deze rubriek.

En dat was het!

De volgende Circulaire verschijnt op Tweede Paasdag, maandag 6 april. De Chef en ik zitten dan een klein weekje op het Griekse Lesbos dus als u daar nog tips voor heeft hoor ik het graag!

Tot dan!